Zasady pracy z uczniami o specjalnych potrzebach edukacyjnych


Ogólne zasady pracy z dziećmi słabo widzącymi i niewidomymi.


1. Nauczyciel powinien zapoznać się z zaleceniami lekarza okulisty.
2. Nauczyciel powinien realizować program szkoły masowej, a w uzasadnionych przypadkach zindywidualizować wymagania programowe.
3. Należy sprawdzić, czy dziecko korzysta z pomocy optycznych (okulary, lunetki, lupy).
4. Dziecko powinno korzystać z pomocy takich jak, np. podstawka pod książkę, matowa podkładka, książki z powiększonym drukiem, zeszyty z powiększonymi i pogrubionymi liniami, ławka z regulowanym, podnoszonym blatem.
5. Konieczne jest dodatkowe, punktowe oświetlenie tablicy i ławki ucznia.
6. Dziecko powinno siedzieć w pierwszej ławce w środkowym rzędzie lub przy oknie. Dzieci ze światłowstrętem sadzamy z dala od źródła światła (rząd przy ścianie).
7. Nauczyciel powinien stosować jak najwięcej pomocy naturalnych lub modeli. Plansze, tablice, mapy powinny być wykonane w powiększeniu z zachowaniem pogrubionych konturów, linii i kontrastu pomiędzy tłem a rysunkiem. Nie należy wymagać precyzji i szybkości w odszukiwaniu miejsc na mapach, planszach.
8. Prezentowane pomoce należy udostępnić uczniom do indywidualnej obserwacji, zwiększyć czas na dokonywanie obserwacji.
9. Podczas doświadczeń wymagana jest instrukcja słowna z połączona z jednoczesnym przekazem. W przypadku ucznia niewidzącego konieczne jest poznanie dotykowe.
10. Podczas pracy na lekcji stosować na zmianę pracę wzrokową z pracą ruchowo-wzrokową. Nie można bazować jedynie na pracy wzroku.
11. Ze względu na tendencję do niewłaściwego siedzenia w ławce podczas czytania i pisania należy zwracać uwagę na prawidłową postawę dziecka.
12. Wykaz obowiązkowych lektur i kolejność ich opracowywania należy dostarczyć dziecku na początku roku szkolnego.
13. W czasie lekcji należy upewnić się, czy dziecko nadąża za jej tokiem i rozumie wszystkie użyte pojęcia.

Zasady pracy socjoterapeutycznej

Podczas zajęć socjoterapeutycznych obowiązują następujące zasady:
  • zasada afirmacji- założenie, że atmosfera na zajęciach pozwoli na dostrzeganie pozytywnych cech i zdolności u uczestników.
  • zasada bliskości - ciepłe i bezpieczne warunki podczas terapii.
  • zasada otwartości- stworzenie uczestnikom warunków do wyrażania się i przyjmowania informacji o sobie.
  • zasada istnienia reguł- porządkujących , organizujących i strukturalizujących zajęcia.
  • Zasady terapii logopedycznej

    Zasadami terapii logopedycznej określa się najogólniejsze reguły, którymi logopeda powinien kierować się i których powinien przestrzegać przy planowaniu oraz prowadzeniu terapii logopedycznej. Wywodzą się one z metodyki terapii pedagogicznej i psychologicznej.
    Należą do nich:
    1. Zasada wczesnego rozpoczynania terapii zakłada, że wczesna interwencja skraca czas terapii i zwiększa efektywność.
    2. Zasada indywidualizacji zakłada indywidualne podejście do każdego pacjenta. Można ją rozpatrywać w aspektach:  
  • program terapii powinien być opracowany do konkretnego pacjenta i pod kątem jego osobistego problemu oraz rodzaju zaburzenia,  
  • środki, metody i pomoce powinny być dostosowane do możliwości psychofizycznych pacjenta,  
  • ćwiczenia należy prowadzić indywidualnie, chociaż czasami wskazane jest prowadzenie terapii grupowej (np. zajęcia relaksacyjne, logorytmika, ćwiczenia oddechowe, słuchowe, itp.). 3. Zasada wykorzystania w procesie terapii wszelkich możliwości pacjenta zakłada, że należy angażować maksymalną liczbę zmysłów i wykorzystywać posiadane przez pacjenta umiejętności.
    4. Zasada kompleksowego oddziaływania zakłada, że istnieje potrzeba prowadzenia równolegle do terapii logopedycznej również terapii zaburzeń emocjonalnych i zachowania oraz terapii pedagogicznej, ponieważ z zaburzeniami mowy często współwystępują inne zaburzenia (emocjonalne, zachowania, osobowości, rozwoju umysłowego, funkcji percepcyjno - motorycznych, laterelizacji).
    5. Zasada aktywnego i świadomego udziału zakłada, że pacjent musi czuć potrzebę ćwiczeń i rozumieć konieczność udziału w zajęciach. Wskazane jest zatem pobudzanie jego zainteresowania terapią, podnoszenie poziomu motywacji, stosowanie jak najczęściej wzmocnień pozytywnych (nagrody i pochwały).
    6. Zasada współpracy z najbliższym otoczeniem zakłada, że pacjent i jego najbliższe otoczenie mają prawo do rzetelnej informacji na temat rodzaju, stopnia i przyczyn zdiagnozowanych zaburzeń oraz omówienia programu i sposobu terapii, czasu jej trwania, przewidywanych efektów.
    7. Zasada systematyczności zakłada rytmiczność i systematyczność ćwiczeń według z góry określonych schematów, zgodnych z metodyką pracy logopedycznej. Zawierają one pewne następujące po sobie etapy, których kolejność należy bezwzględnie przestrzegać. Przejście do kolejnego etapu uwarunkowane jest utrwaleniem poprzedniego.
    8. Zasada stopniowania trudności zakłada, że terapię zawsze należy rozpoczynać od ćwiczeń najłatwiejszych dla danego pacjenta przechodząc kolejno do coraz trudniejszych, mniej znanych i nowych.